20 Nov 2026

Interview With Prof. Dr. Ayla Sevim Erol, Paleoanthropologist and Forensic Anthropologist

logo

Dr. Ayla Sevim Erol

Turkish

Anthropology is the scientific study of human beings in all their diversity and complexity. It examines not only how people live today, but also how they lived in the past, their biological characteristics, cultures, social relationships, and interactions with the natural environment.

By Selva Ozelli

Prof. Dr. Ayla Sevim Erol is a prominent Turkish paleoanthropologist and forensic anthropologist at Ankara University. She is best known for leading excavations at the Çorakyerler Vertebrate Fossil Locality. Her academic work covers paleoanthropology, biological anthropology, primatology, paleodemography and she is the founder of modern forensic anthropology.

The award winning professor received the 2025 Çukurova Art Initiative “Scientist of the Year” award alongside regional honors from Çankırı and Kurşunlu for her decades of scientific research. As she helped establish the country’s first master’s and doctoral anthropology programs at the Ankara University Institute of Forensic Sciences. She also trains law enforcement teams on identifying skeletal remains in disasters and criminal cases.

She serves as an editor for the academic journal Antropoloji Dergisi and organizes international anthropology congresses. And has authored hundreds of publications and advised over 60 graduate theses.

Çorakyerler Fossil Excavations. Since 2001 she directs the excavation of the Çorakyerler Vertebrate Fossil Locality in Çankırı, Turkey. Her team has unearthed thousands of fossils across more than 40 species.

Discovery of New Species. Her fieldwork identified four new fossil species, including Anadoluvius turkae, Hystrix kayae, Qurliqnoria chorakensis, and Gangraia anatolica. Anadoluvius turkae is an early ape fossil dating back 7 to 9 million years that provides key insights into hominin evolution.

Her career in paleoanthropology and environmental history closely intersects with the United Nations Climate Change (COP31) summit’s core themes of ecological change and biodiversity.

 

1. Tell us about your educational and professional journey to become a pioneering forensic anthropologist and a paleoanthropologist.

English: I was born in Göksun, a district of Kahramanmaraş, Türkiye, and completed my primary and secondary education in different cities. My academic journey began in 1981, when I entered the Department of Physical and Paleoanthropology at Ankara University's Faculty of Languages, History and Geography. After graduating in 1985, I continued my postgraduate studies in paleoanthropology at the same university. For my doctoral research, I conducted a paleogeographic study of human skeletal remains from the medieval population of Elazığ/Tepecik, examining the biological characteristics and demographic structure of people who lived in the past. I completed my PhD in 1993.

I began my academic career in 1987 as a research assistant in the Division of Paleoanthropology at Ankara University's Faculty of Languages, History and Geography. I became an Assistant Professor in 1994, an Associate Professor in 1996, and a professor in 2002. Throughout my academic career, I have been involved in teaching and research in paleoanthropology, paleontology, primatology, human osteology, paleogeography, biological anthropology, and forensic anthropology, and have published extensively in national and international scientific literature.

For me, anthropology is a multidisciplinary field that seeks to understand humans not only as they are today, but also in relation to their biological past, the environments they inhabited, and the changes they have undergone over time. For this reason, field research, the examination of fossil and skeletal remains, and comparative anatomical studies have always formed an important part of my scientific work.

Alongside my research in Türkiye, I have participated in international fieldwork and excavation projects, including Middle Awash in Ethiopia, Lazaret Cave in France, and Dmanisi in Georgia. Working with material from different periods and geographical regions has broadened my scientific experience and given me valuable opportunities to work in international, interdisciplinary research environments.

One of the longest-running projects of my academic career has been the excavations at the Çorakyerler Vertebrate Fossil Locality in Çankırı. We began rescue excavations there in 1997 in collaboration with the Çankırı Museum, under my scientific supervision. In 2001, the project was granted the status of an officially authorized scientific excavation by a decision of the Council of Ministers, and I have directed the excavations ever since. Dating to approximately 9 million years ago, Çorakyerler has provided important evidence for understanding the biodiversity, mammalian fauna, and natural environments of Anatolia during the Late Miocene. Over the years, my students, colleagues from different disciplines, and I have worked together to recover and study numerous fossils, bringing significant new findings to the scientific community. One of the most remarkable outcomes of this work has been the description of Anadoluvius turkae, a fossil ape that has attracted considerable international scientific attention.

Alongside my work in paleoanthropology, I became actively involved in efforts to establish forensic anthropology as a recognized academic discipline in Türkiye in the early 2000s. One of our main objectives was to apply our scientific knowledge of human skeletal remains to the identification of unknown individuals and the investigation of forensic cases.

To achieve this, we worked with researchers from different disciplines to develop educational, research, and practical applications in forensic anthropology. I played a leading role in establishing Türkiye's first Forensic Anthropology Laboratory at Ankara University Faculty of Medicine. We also organized training courses, symposia, and scientific meetings to introduce forensic anthropology to a wider professional audience and train specialists in the field. We provided training for crime scene investigation teams from the police and gendarmerie, as well as disaster response personnel. Subsequently, I helped establish Türkiye's first Division of Forensic Anthropology within Ankara University's Institute of Forensic Sciences and pioneered the introduction of the country's first postgraduate program in forensic anthropology. We further developed specialist academic training through the establishment of master's and doctoral programs.

My work in forensic anthropology has also extended beyond Türkiye. I have provided training for personnel working with the Committee on Missing Persons in Cyprus. I also serve as an academic adviser to students at the Institute of Archaeology and Anthropology of the Azerbaijan National Academy of Sciences and participate in human identification work carried out in Azerbaijan in collaboration with the International Committee of the Red Cross (ICRC). These experiences demonstrate how anthropological knowledge can be applied not only to understanding the past, but also to issues of great importance to contemporary societies, particularly the identification of missing persons and the scientific examination of human remain.

Alongside my scientific research, academic leadership and administrative responsibilities have also formed an important part of my professional life. I served as the founding Dean of the Faculty of Arts and Sciences at Burdur Mehmet Akif Ersoy University, where I also headed the Department of Anthropology. I currently serve as Head of the Department of Anthropology at Ankara University. In these roles, I have placed particular importance on developing anthropology education, strengthening academic institutions, and supporting the training of young researchers.

Looking back, I do not see my academic career as a collection of separate activities in unrelated fields. Paleoanthropology, paleontology, biological anthropology, and forensic anthropology may address different scientific questions, but they share a common foundation of knowledge and scientific methods. On the one hand, I have studied fossils of animals that lived millions of years ago to better understand Anatolia's natural history. On the other, I have worked to apply the scientific knowledge gained from human skeletal remains to forensic investigations.

Throughout my career, I have regarded the development of lasting academic institutions, the training of younger generations of scientists, and raising public awareness of anthropology as equally important as conducting scientific research itself. I continue my research, teaching, and international scientific collaborations with these same priorities today.

1. Öncü bir adli antropolog ve paleoantropolog olmanızı sağlayan eğitim ve meslek hayatınızdaki yolculuğunuzu bize anlatır mısınız?

Türkçe: Kahramanmaraş'ın Göksun ilçesinde dünyaya geldim. İlkokul, ortaokul ve lise eğitimimi farklı şehirlerde tamamladım. Akademik yolculuğum 1981 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Fizik ve Paleoantropoloji Bölümünde başladı. Lisans eğitimimi 1985 yılında tamamladıktan sonra aynı üniversitede paleoantropoloji alanında yüksek lisans ve doktora çalışmalarımı sürdürdüm. Doktora araştırmamda Elâzığ/Tepecik Orta Çağ toplumuna ait insan iskeletlerini paleodemografik açıdan inceleyerek geçmişte yaşamış insanların biyolojik özelliklerini ve nüfus yapılarını değerlendirdim. 1993 yılında doktoramı tamamladım.

1987 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Paleoantropoloji Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak başladığım akademik kariyerime, 1994 yılında yardımcı doçent, 1996 yılında doçent ve 2002 yılında profesör olarak devam ettim. Akademik yaşamım boyunca paleoantropoloji, paleontoloji, primatoloji, insan osteolojisi, paleodemografi, biyolojik antropoloji ve adli antropoloji alanlarında eğitim ve araştırma faaliyetleri yürüttüm; ulusal ve uluslararası bilimsel yayınlar gerçekleştirdim.

Benim için antropoloji, insanı yalnızca bugünkü özellikleriyle değil, biyolojik geçmişi, yaşadığı çevre ve zaman içerisinde geçirdiği değişimlerle birlikte anlamaya çalışan çok yönlü bir bilim dalıdır. Bu nedenle bilimsel çalışmalarımın önemli bir bölümünü arazi araştırmaları, fosil ve iskelet materyallerinin incelenmesi ve karşılaştırmalı anatomik çalışmalar oluşturdu.

Türkiye'deki araştırmalarımın yanı sıra Etiyopya'daki Middle Awash, Fransa'daki Lazaret Mağarası ve Gürcistan'daki Dmanisi gibi uluslararası araştırma ve kazı çalışmalarına katıldım. Farklı coğrafyalarda ve farklı dönemlere ait buluntular üzerinde yürütülen bu araştırmalar, bilimsel deneyimimin gelişmesine ve uluslararası, disiplinler arası çalışma ortamlarının bir parçası olmama önemli katkılar sağladı.

Akademik yaşamımın en uzun soluklu çalışmalarından biri ise Çankırı'daki Çorakyerler Omurgalı Fosil Lokalitesi kazılarıdır. Bu lokalitede 1997 yılında Çankırı Müzesi ile birlikte bilimsel danışmanlığımda kurtarma kazılarına başladık. Çalışmalarımız 2001 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla bilimsel kazı statüsü kazandı ve o tarihten bu yana kazı başkanlığını yürütüyorum. Yaklaşık 8,7 milyon yıl öncesine tarihlenen Çorakyerler'de gerçekleştirdiğimiz araştırmalar, Anadolu'nun Geç Miyosen Dönemi'ndeki biyolojik çeşitliliğinin, memeli faunasının ve doğal çevre koşullarının anlaşılmasına önemli katkılar sağlamaktadır. Uzun yıllar boyunca öğrencilerimiz ve farklı disiplinlerden araştırmacılarla birlikte çalışarak çok sayıda fosil buluntuyu bilim dünyasına kazandırdık. Bu çalışmaların en dikkat çekici sonuçlarından biri de Anadoluvius turkae adlı fosil insansı primatın bilimsel literatüre kazandırılması oldu.

Paleoantropoloji çalışmalarımın yanı sıra, 2000'li yılların başından itibaren Türkiye'de henüz gelişmekte olan adli antropoloji alanının kurumsallaşmasına yönelik çalışmalara da önem verdim. İnsan iskeletleri üzerine sahip olduğumuz bilimsel bilgi birikiminin, kimliği bilinmeyen kişilerin kimliklendirilmesinde ve adli olayların aydınlatılmasında kullanılabilmesi, bu alandaki çalışmalarımızın temel çıkış noktalarından biriydi.

Bu doğrultuda farklı disiplinlerden bilim insanlarıyla iş birliği içerisinde eğitim, araştırma ve uygulama faaliyetleri gerçekleştirdik. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde Türkiye'nin ilk Adli Antropoloji Laboratuvarının kurulmasına öncülük ettim. Adli antropolojinin tanıtılması ve bu alanda uzmanların yetiştirilmesi amacıyla kurslar, sempozyumlar ve bilimsel toplantılar düzenledik. Emniyet ve jandarma teşkilatlarının olay yeri inceleme ekipleri ile afet müdahale ekiplerine yönelik eğitimler verdik. Daha sonraki süreçte Ankara Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsü bünyesinde Türkiye'nin ilk Adli Antropoloji Anabilim Dalının kurulmasına ve ilk Adli Antropoloji lisansüstü programının açılmasına öncülük ettim. Yüksek lisans ve doktora programlarının oluşturulmasıyla bu alanda akademik uzman yetiştirilmesine yönelik çalışmalarımızı geliştirdik.

Adli antropoloji alanındaki çalışmalarım Türkiye ile sınırlı kalmadı. Kıbrıs Kayıp Şahıslar Komitesinde görev yapan personele yönelik eğitimler verdim. Azerbaycan Millî Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsündeki öğrencilere akademik danışmanlık yapmakta ve Azerbaycan'da Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) ile yürütülen kimliklendirme çalışmalarına katılmaktayım. Bu çalışmalar, antropolojik bilginin yalnızca geçmişi anlamak için değil, kayıp kişilerin kimliklendirilmesi ve insan kalıntılarının bilimsel yöntemlerle incelenmesi gibi günümüz toplumları açısından önemli konularda da kullanılabileceğini göstermektedir.

Bilimsel araştırmalarımın yanı sıra akademik ve idari görevler de meslek yaşamımın önemli bir bölümünü oluşturdu. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesinin kurucu dekanı olarak görev yaptım ve aynı üniversitede Antropoloji Bölüm Başkanlığını yürüttüm. Ankara Üniversitesi Antropoloji Bölüm Başkanlığı görevini de sürdürmekteyim. Bu görevlerimde antropoloji eğitiminin geliştirilmesine, akademik yapılanmanın güçlendirilmesine ve genç araştırmacıların yetişmesine önem verdim.

Bugün geriye dönüp baktığımda, akademik yaşamımı birbirinden bağımsız alanlarda yürütülmüş çalışmalar olarak görmüyorum. Paleoantropoloji, paleontoloji, biyolojik antropoloji ve adli antropoloji farklı bilimsel sorulara yanıt arasa da ortak bir bilgi birikimine ve bilimsel yöntemlere dayanıyor. Bir yandan milyonlarca yıl önce yaşamış canlıların fosillerini inceleyerek Anadolu'nun doğal tarihini anlamaya çalışırken, diğer yandan insan iskelet kalıntılarından elde edilen bilgileri adli bilimlerin hizmetine sunmak için çalıştım.

Meslek yaşamım boyunca bilimsel araştırmalar yürütmek kadar, bu araştırmaların sürdürülebileceği kurumsal yapıların oluşturulmasını, genç bilim insanlarının yetişmesini ve antropolojinin toplum tarafından daha iyi tanınmasını da önemsedim. Bugün de akademik çalışmalarımı, öğrenci yetiştirme faaliyetlerimi ve uluslararası bilimsel iş birliklerimi bu anlayışla sürdürüyorum.

2. Did you have any role models?

English: One of the most important figures who has guided me throughout my personal and scientific life is Mustafa Kemal Atatürk, the founder of the Republic of Türkiye. His commitment to reason, science and education, and particularly his belief that women should have equal opportunities in education, science and every aspect of society, have always been a great source of inspiration to me. I am deeply aware of the decisive role that the rights and educational opportunities provided to women by the Republic have played in enabling generations of women scientists, including my own, to pursue their careers. As a woman raised with the values of the Republic, I regard continuing my scientific work and contributing to the education of future generations as a responsibility towards this legacy.

From a scientific perspective, I have been inspired not only by particular individuals but also by the curiosity, critical thinking and determination of researchers who seek to expand our understanding of the unknown. I believe that studying human origins and the history of the natural world requires patience, careful observation and many years of dedicated work. Scientific progress does not come only from major discoveries. Very often, it is the result of examining small pieces of evidence with great care and gradually bringing them together to develop a clearer understanding of the past.

Throughout my academic career, I have tried to follow my own path, think independently, remain committed to my research despite the difficulties I have encountered, and uphold scientific principles. My experience in fieldwork and long-term research projects has taught me the importance of consistency, patience and perseverance. Although scientific research often has to be carried out under challenging conditions, I have always valued the opportunity to uncover new knowledge and share it with the wider scientific community.

Looking back, I also consider passing these values on to my students and younger researchers an essential part of my academic life. For me, being a scientist is not simply about conducting research and publishing papers. It also means sharing knowledge, encouraging critical thinking, helping young researchers find their own paths, and ensuring that scientific work continues through future generations. I firmly believe that science advances not merely through individual achievements, but through the collective efforts and accumulated knowledge of successive generations.

2. Örnek aldığınız kişiler oldu mu?

Türkçe: Bilimsel ve kişisel yaşamımda bana yol gösteren en önemli isim Mustafa Kemal Atatürk olmuştur. Atatürk'ün akla, bilime ve eğitime verdiği önem, özellikle kadınların eğitimde, bilimde ve toplumsal yaşamın her alanında eşit fırsatlara sahip olması gerektiğine ilişkin yaklaşımı, benim için her zaman önemli bir ilham kaynağı olmuştur. Cumhuriyet'in kadınlara sağladığı hakların ve eğitim olanaklarının, benim kuşağımdan kadın bilim insanlarının yetişmesindeki belirleyici rolünün bilincindeyim. Bir Cumhuriyet kadını olarak, bilimsel çalışmalarımı sürdürmeyi ve yeni kuşakların yetişmesine katkıda bulunmayı aynı zamanda bu mirasa karşı bir sorumluluk olarak görüyorum.

Bilimsel açıdan ise beni etkileyen yalnızca belirli kişiler değil, bilim insanlarının araştırma merakı, sorgulayıcı düşünce biçimleri ve bilinmeyeni ortaya çıkarma konusundaki kararlılıkları olmuştur. Özellikle insanın geçmişini ve doğanın tarihini anlamaya yönelik çalışmaların temelinde büyük bir sabır, dikkatli gözlem ve uzun yıllara yayılan emek bulunduğunu düşünüyorum. Bilimsel ilerlemenin yalnızca büyük keşiflerle değil, çoğu zaman küçük bulguların titizlikle değerlendirilmesi ve bir araya getirilmesiyle gerçekleştiğine inanıyorum.

Akademik yaşamım boyunca kendi yolumu çizerken bağımsız düşünmeye, karşılaştığım güçlükler karşısında çalışmalarımdan vazgeçmemeye ve bilimsel ilkelerden ödün vermemeye önem verdim. Özellikle arazi araştırmalarında ve uzun soluklu bilimsel projelerde sürekliliğin, sabrın ve kararlılığın ne kadar önemli olduğunu deneyimledim. Bilimsel araştırmaların zaman zaman oldukça güç koşullarda yürütülmesi gerekse de yeni bir bilgiye ulaşmanın ve bu bilgiyi bilim dünyasıyla paylaşmanın değerini her zaman ön planda tuttum.

Bugün geriye dönüp baktığımda, örnek aldığım değerleri kendi öğrencilerime ve genç araştırmacılara aktarabilmeyi de bilimsel yaşamımın önemli bir parçası olarak görüyorum. Çünkü benim için bilim insanı olmak yalnızca araştırma yapmak ve yayın üretmek değildir; aynı zamanda bilgiyi paylaşmak, eleştirel düşünceyi geliştirmek, genç bilim insanlarının kendi yollarını bulmalarına yardımcı olmak ve bilimsel çalışmaların gelecek kuşaklar tarafından sürdürülmesini sağlamaktır. Bilimin bireysel başarılardan çok, kuşaklar boyunca biriken ortak bir emekle ilerlediğine inanıyorum.

3. What does a paleoanthropologist and a forensic anthropologist do?

English: Anthropology is the scientific study of human beings in all their diversity and complexity. It examines not only how people live today, but also how they lived in the past, their biological characteristics, cultures, social relationships, and interactions with the natural environment. Anthropology therefore encompasses several areas of specialization, including social and cultural anthropology, biological anthropology, paleoanthropology, and archaeological anthropology. Forensic anthropology is an applied field that uses anthropological knowledge of the human skeleton in legal and forensic investigations.

As paleoanthropologists, we seek to understand the biological history of humans and their close relatives. Sometimes, a single tooth, a fragment of a jaw, or an individual bone dating back millions of years can provide valuable information about the anatomy, diet, or biological relationships of an ancient species. For us, fossils are therefore much more than the petrified remains of the past. They are valuable sources of scientific evidence that must be carefully examined and interpreted.

For example, at the Çorakyerler excavations in Çankırı, we uncover fossils of numerous mammalian species that lived in Anatolia approximately 8.7 million years ago. These include rhinoceroses, three-toed horses, giraffids, proboscideans, carnivores, and apes. Studying these fossils allows us not only to identify the animals that once inhabited the region, but also to learn about the climate, vegetation, and natural environmental conditions of that period. In this way, we use scientific evidence to reconstruct what life was like in Anatolia millions of years ago.

In forensic anthropology, we apply the same knowledge of skeletal anatomy for a different purpose. Our main questions concern the identity of the human remains we examine, the biological characteristics of the individual, and the changes that the bones have undergone. Through detailed skeletal analysis, we can estimate an individual's age at death, biological sex, stature, and certain distinctive anatomical characteristics. Evidence of trauma and changes that occur to bones after death can also help clarify the circumstances surrounding a forensic investigation.

One of the most important applications of forensic anthropology is the examination of unidentified human remains recovered from wars, armed conflicts, and mass disasters. In such cases, anthropological assessments are combined with DNA analysis, dental records, and other forensic methods to assist in the identification process.

Throughout my career, I have also been involved in these practical applications of forensic anthropology. I served as an instructor in training programs organized by the Committee on Missing Persons in Cyprus. More recently, scientific collaborations aimed at identifying people who went missing during the Karabakh War have become another example of our work in this field.

These experiences have shown me that forensic anthropology is not merely a laboratory-based science. It also carries a profound humanitarian responsibility. The scientific evidence we obtain from unidentified human remains can sometimes help answer questions that families have been asking for many years about their missing loved ones. Establishing the identity of a missing person is not simply a scientific achievement. It can also bring an important process to a conclusion for the individual's family and the wider community.

This combination of scientific and humanitarian responsibilities has also guided our efforts to develop forensic anthropology in Türkiye. We contributed to the establishment of the country's first Forensic Anthropology Laboratory at Ankara University. Subsequently, through the establishment of Türkiye's first Department of Forensic Anthropology, the introduction of master's and doctoral programs, and the organization of training courses for relevant institutions, we worked to strengthen the scientific and educational foundations of the discipline.

In fact, paleoanthropology and forensic anthropology share an important principle: in both fields, bones provide information about individuals or organisms that lived in the past. In paleoanthropology, we investigate the history of life by examining fossils that may be millions of years old. In forensic anthropology, we follow the traces of an unidentified person's life in an effort to establish their identity. In one field, we seek to uncover the unknown aspects of the distant past; in the other, we seek to provide answers for individuals and their families. In both cases, scientific evidence is the foundation of our work.

3. Bir paleoantropolog ve bir adli antropolog ne iş yapar?

Türkçe: Antropoloji, insanı bütün yönleriyle anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. İnsanın yalnızca bugün nasıl yaşadığını değil, geçmişte nasıl yaşadığını, biyolojik özelliklerini, kültürlerini, toplumsal ilişkilerini ve içinde bulunduğu doğal çevreyle kurduğu ilişkileri de araştırır. Bu nedenle antropoloji tek bir çalışma alanından oluşmaz. Sosyal ve kültürel antropoloji, biyolojik antropoloji, paleoantropoloji ve arkeolojik antropoloji gibi farklı uzmanlık alanlarını kapsar. Adli antropoloji ise insan iskeletine ilişkin antropolojik bilgilerin adli olaylarda kullanıldığı uygulamalı bir alandır.

Paleoantropologlar olarak bizler, insanın ve yakın akrabalarının biyolojik geçmişini anlamaya çalışırız. Bazen milyonlarca yıl öncesine ait bir diş, bir çene parçası ya da tek bir kemik, geçmişte yaşamış bir canlının anatomisi, beslenmesi veya diğer canlılarla ilişkileri hakkında önemli bilgiler verebilir. Bu nedenle fosiller bizim için yalnızca geçmişten kalan taşlaşmış kalıntılar değil, bilimsel olarak incelenmesi gereken değerli bilgi kaynaklarıdır.

Örneğin Çankırı'daki Çorakyerler kazılarında, yaklaşık 8,7 milyon yıl önce Anadolu'da yaşamış çok sayıda memeli hayvana ait fosiller ortaya çıkarıyoruz. Bunların arasında gergedanlar, üç parmaklı atlar, zürafagiller, hortumlular, etçiller ve insansı primatlar bulunuyor. Bu fosillerin incelenmesi, yalnızca hangi hayvanların yaşadığını öğrenmemizi sağlamıyor; aynı zamanda o dönemin iklimi, bitki örtüsü ve doğal çevre koşulları hakkında da bilgiler sunuyor.

Böylece milyonlarca yıl önce Anadolu'da nasıl bir yaşam bulunduğunu bilimsel verilerle yeniden anlamaya çalışıyoruz.

Adli antropolojide ise aynı anatomik bilgi birikimini farklı bir amaçla kullanıyoruz. Burada temel sorularımız; bulunan insan kalıntılarının kime ait olduğu, bireyin biyolojik özelliklerinin neler olduğu ve kemiklerin geçirdiği değişimlerin nasıl açıklanabileceğidir. İskeletin ayrıntılı incelenmesiyle ölüm sırasındaki yaş, biyolojik cinsiyet, boy uzunluğu ve kişiye özgü bazı anatomik özellikler hakkında değerlendirmeler yapabiliyoruz. Kemikler üzerindeki travma izleri ve ölüm sonrasında meydana gelen değişiklikler de adli olayların aydınlatılmasına yardımcı olabiliyor.

Adli antropolojinin en önemli çalışma alanlarından biri, savaşlarda, çatışmalarda ve kitlesel afetlerde kimliği belirlenemeyen insan kalıntılarının incelenmesidir. Bu tür durumlarda antropolojik değerlendirmeler, DNA analizleri, diş kayıtları ve diğer adli yöntemlerle birlikte kullanılarak kimliklendirme çalışmalarına katkı sağlar.

Meslek yaşamım boyunca adli antropolojinin bu uygulama alanlarında da çalışmalar yürüttüm. Kıbrıs'taki Kayıp Şahıslar Komitesi'nin düzenlediği eğitimlerde görev aldım. Karabağ Savaşı sırasında kaybolan kişilerin kimliklendirilmesi için yürütülen bilimsel iş birlikleri de bu çalışmaların güncel örneklerinden biridir.

Bu deneyimler, adli antropolojinin yalnızca bir laboratuvar bilimi olmadığını, çok önemli bir insani sorumluluk da taşıdığını gösteriyor. Kimliği bilinmeyen insan kalıntıları üzerinde çalışırken elde ettiğimiz bilimsel veriler, bazen yıllardır yakınlarından haber alamayan ailelerin sorularına yanıt bulunmasına yardımcı olabiliyor. Kayıp bir kişinin kimliğinin belirlenmesi, yalnızca bilimsel bir sonuca ulaşılması değil, aynı zamanda o kişinin ailesi ve toplum açısından büyük önem taşıyan bir sürecin tamamlanması anlamına geliyor.

Türkiye'de adli antropolojinin gelişmesi için yürüttüğümüz çalışmaların temelinde de bu bilimsel ve insani yaklaşım bulunuyor. Ankara Üniversitesinde ülkemizin ilk Adli Antropoloji Laboratuvarı'nın kurulmasına katkı sağladık. Daha sonra ilk Adli Antropoloji Anabilim Dalı'nın oluşturulması, yüksek lisans ve doktora programlarının açılması ve ilgili kurumlara yönelik eğitimlerin düzenlenmesiyle bu alanın bilimsel altyapısını geliştirmeye çalıştık.
Aslında paleoantropoloji ile adli antropolojinin ortak bir yönü var: Her iki alanda da kemikler bize geçmişte yaşamış bir birey veya canlı hakkında bilgi verir. Paleoantropolojide milyonlarca yıl öncesine ait bir fosilden yola çıkarak yaşamın tarihini araştırırken, adli antropolojide kimliği bilinmeyen bir insanın yaşamına ilişkin izleri takip ediyoruz. Birinde geçmişin bilinmeyenlerini aydınlatmaya, diğerinde ise insanlara ve ailelerine yanıt bulmaya çalışıyoruz. Her iki durumda da temel dayanağımız bilimsel kanıtlardır.

4. Çorakyerler Fossil Excavations is a distinct symbol of Central Anatolia's natural and cultural heritage in Türkiye. Tell us about how you got involved with the Corakyerler Fossil excavations that is located along the Çankırı-Yapraklı highway in central Türkiye, that preserves a rich ecosystem from 7 to 9 million years ago during the Late Miocene epoch.

English: My connection with Çorakyerler actually goes back to the years when I was working at the Çandır excavations. At the time, I was a research assistant in the Department of Anthropology at Ankara University's Faculty of Languages, History and Geography, and I was taking part in excavations at the Çandır fossil locality near Çankırı. Our excavation team stayed at a guesthouse in Çankırı, and we travelled to and from Çandır every day. During these journeys, I began to notice some geological layers along the roadside. Their structure and color were remarkably similar to the fossil-bearing sediments we were studying at Çandır.

One day, my curiosity led me to stop along the road and take a closer look at the area. What I found was quite remarkable. There were numerous fossils remains exposed on the surface. Even without any systematic excavation, the sheer number of fossils visible during that initial examination suggested that the site had considerable scientific potential. This was how our work at Çorakyerler began.

In fact, fossil remains had previously been identified in the Çorakyerler area during coal exploration surveys carried out by the Turkish General Directorate of Mineral Research and Exploration (MTA) and German researchers in 1969–1970. However, the precise coordinates and location of those earlier discoveries had not been documented in sufficient detail, and the exact position of the fossil locality was no longer known. The site therefore needed to be relocated and systematically investigated. My observations of the geological layers along the route to Çandır led to the rediscovery of Çorakyerler and the beginning of our scientific investigations. After obtaining the necessary permits, we began rescue excavations in 1997 in collaboration with the Çankırı Museum, under my scientific supervision.

Unfortunately, during the early years of our work, we experienced an incident that I have never forgotten. One day, while I was in Ankara teaching at the Faculty of Languages, History and Geography, I received a telephone call. The person on the other end told me that construction work had begun at the Çorakyerler fossil site and that foundations were being excavated. As soon as I heard the news, I drove to Çankırı. When I arrived, I was devastated by what I saw. Heavy machinery had cut through the fossil-bearing layers. Large skulls and bones had been shattered, and valuable remains that had survived for millions of years had been irreversibly damaged.
I still remember how deeply upset I was that day. I sat there among the broken fossils and cried. What had been lost was not simply a collection of bones. Each fossil contained traces of life from millions of years ago and could have provided us with invaluable scientific information. When a fossil is destroyed, the scientific evidence it carries, which can never be recovered, is lost with it.

That experience reinforced my determination to continue our work and reminded me why protecting fossil localities is a scientific necessity. We continued the excavations in cooperation with the Çankırı Museum and the Ministry of Culture and Tourism. Although a substantial part of the original fossil-bearing deposit had been destroyed by construction activities, our investigations of the remaining deposits continued to reveal an extraordinary abundance of fossils.


ÇANKIRI MÜZESİ

Between 1997 and 2001, our work was conducted as a museum rescue excavation. In 2001, it was granted the status of an officially authorized scientific excavation by a decision of the Council of Ministers. Over the years, we expanded the excavation area, systematically investigated the distribution of fossils, and documented thousands of specimens. What began as an effort to protect a threatened fossil site gradually developed into one of the most important scientific research projects concerning the Late Miocene of Anatolia.

Looking back today, I find it remarkable that the geological layers which first caught my attention during our daily journeys to Çandır led us to such a long-running and significant scientific undertaking. Çorakyerler has been an inseparable part of my scientific life for almost thirty years. We have not only uncovered fossils here; we have also trained numerous young researchers, worked with scientists from different disciplines, and contributed important new knowledge about Anatolia's natural history millions of years ago. After all these years, protecting the scientific value of Çorakyerler and preserving it for future generations remains just as important to me as discovering new fossils.

4. Çorakyerler Fosil Kazıları, Türkiye'de İç Anadolu'nun doğal ve kültürel mirasının özgün bir simgesidir. Çankırı–Yapraklı kara yolu üzerinde bulunan ve Geç Miyosen Dönemi'nde, yaklaşık 7–9 milyon yıl önce yaşamış zengin bir ekosistemin izlerini barındıran Çorakyerler Fosil Lokalitesi'ndeki kazılara nasıl dâhil olduğunuzu anlatır mısınız?

Türkçe: Çorakyerler ile tanışmam aslında Çandır kazısında çalıştığım yıllara dayanıyor. O dönemde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölümünde araştırma görevlisiydim ve Çankırı yakınlarındaki Çandır fosil lokalitesinde yürütülen kazı çalışmalarına katılıyordum. Kazı ekibi olarak Çankırı'daki bir misafirhanede konaklıyor, her gün Çandır'a gidip geliyorduk. Bu yolculuklar sırasında yol kenarındaki bazı jeolojik tabakalar dikkatimi çekmeye başladı. Özellikle tabakaların yapısı ve renkleri, Çandır'da üzerinde çalıştığımız fosilli tortullara oldukça benziyordu.

Bir gün merakıma yenik düşerek yol üzerinde durup bu alanı daha yakından incelemek istedim. Araziye çıktığımda gördüğüm manzara oldukça etkileyiciydi. Yüzeyde çok sayıda fosil kalıntısı bulunuyordu. Henüz sistematik bir kazı yapılmadan, yalnızca yüzey araştırması sırasında bile bu kadar fazla fosille karşılaşmak, alanın ne kadar önemli bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyordu. İşte Çorakyerler'deki çalışmalarımızın başlangıcı bu gözlemler oldu.
Aslında Çorakyerler, 1969–1970 yıllarında bölgede yürütülen kömür araştırmaları sırasında MTA ve Alman araştırmacılar tarafından fosil varlığı tespit edilmiş bir alandı. Ancak bu ilk araştırmalarda fosillerin bulunduğu yerin kesin koordinatları ve konumu ayrıntılı biçimde kayıt altına alınmadığından, lokalitenin tam olarak nerede olduğu bilinmiyordu. Dolayısıyla alanın yeniden belirlenmesi ve sistematik olarak araştırılması gerekiyordu. Çandır kazısına gidip gelirken dikkatimi çeken jeolojik tabakalar üzerinde yaptığım incelemeler, Çorakyerler'in yeniden tespit edilmesini ve bilimsel çalışmaların başlamasını sağladı. Gerekli izinlerin alınmasının ardından, 1997 yılında Çankırı Müzesi ile birlikte bilimsel danışmanlığımda kurtarma kazılarını başlattık.

Ne yazık ki çalışmalarımızın ilk yıllarında unutamadığım çok üzücü bir olay yaşadık. Bir gün Ankara'da, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde derslerime devam ederken telefonum çaldı. Telefondaki kişi, Çorakyerler'deki fosil alanında bir inşaat için temel kazıldığını haber verdi. Haberi alır almaz Çankırı'ya gittim. Kazı alanına ulaştığımda karşılaştığım manzara beni derinden sarstı. İş makineleri fosilli tabakalara girmiş, büyük kafatasları ve kemikler parçalanmış, milyonlarca yıl boyunca korunmuş çok değerli buluntular geri dönüşü olmayacak şekilde tahrip edilmişti.

O gün yaşadığım üzüntüyü hâlâ hatırlıyorum. Orada, parçalanmış fosillerin arasında oturup ağladım. Çünkü kaybolanlar yalnızca kemik parçaları değildi. Her biri milyonlarca yıl öncesine ait yaşamın izlerini taşıyan ve bilimsel olarak incelendiğinde bize önemli bilgiler sunabilecek eşsiz buluntulardı. Bir fosilin yok olması, onun taşıdığı ve bir daha elde edilemeyecek bilimsel bilgilerin de kaybolması anlamına geliyordu.

Bu olay, çalışmalarımızın ne kadar önemli olduğunu ve fosil alanlarının korunmasının neden bilimsel bir zorunluluk olduğunu bir kez daha gösterdi. Çankırı Müzesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı ile iş birliği içerisinde kazılarımıza devam ettik. Her ne kadar fosil yatağının önemli bir bölümü inşaat faaliyetleri sırasında tahrip edilmiş olsa da yatağın devamında yürüttüğümüz çalışmalar, alanın ne kadar zengin olduğunu ortaya koymaya devam etti.
1997–2001 yılları arasında müze kurtarma kazısı olarak sürdürülen çalışmalarımız, 2001 yılından itibaren Bakanlar Kurulu kararıyla bilimsel kazı statüsüne kavuştu. Yıllar içerisinde kazı alanını genişlettik, fosillerin dağılımını sistematik olarak araştırdık ve binlerce fosil buluntuyu kayıt altına aldık. Başlangıçta korunması gereken bir fosil alanı olarak ele aldığımız Çorakyerler, zamanla Anadolu'nun Geç Miyosen Dönemi'ne ilişkin en önemli bilimsel araştırma merkezlerinden biri hâline geldi.

Bugün geriye dönüp baktığımda, Çandır kazısına giderken yol kenarında dikkatimi çeken o tabakaların bizi böylesine uzun soluklu ve önemli bir bilimsel çalışmaya götürmüş olması benim için çok anlamlı. Çorakyerler, yaklaşık otuz yıldır bilimsel yaşamımın ayrılmaz bir parçası. Burada yalnızca fosiller ortaya çıkarmadık; çok sayıda araştırmacı yetiştirdik, farklı disiplinlerden bilim insanlarıyla ortak çalışmalar yürüttük ve Anadolu'nun milyonlarca yıl önceki doğal tarihine ilişkin önemli bilgiler elde ettik. Bütün bu yılların ardından, Çorakyerler'in bilimsel değerinin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması benim için en az yeni fosiller keşfetmek kadar önemli.

5. What is the importance of the Corakyerler Fossil Excavations which you have led since 2001?

English: The Çorakyerler Vertebrate Fossil Locality is one of the most important Late Miocene fossil localities, not only in Türkiye but also worldwide. Dating to approximately 9 million years ago, the locality provides valuable scientific evidence for understanding Anatolia's past biodiversity, natural environmental conditions, and the movement of animals between continents. Our research over many years has revealed that this region once supported a remarkably rich and diverse ecosystem.

One of the most significant features of Çorakyerler is the diversity of its fossils and their state of preservation. Through our systematic excavations, we have recovered thousands of fossil specimens representing more than 40 species. These include three-toed horses, rhinoceroses, giraffids, antelopes, suids, proboscideans, sabre-toothed cats, hyaenids, bears, porcupines, and apes. Well-preserved skulls, jaws, teeth, and postcranial skeletal remains are particularly valuable, as they allow us to examine the anatomical characteristics and biological relationships of these animals in considerable detail. As the systematic study of newly recovered specimens continues, our understanding of the locality's taxonomic diversity is constantly being updated.

These fossils tell us much more than simply which animals lived in the region. They also help us understand the environments they inhabited, what they ate, and how they interacted with one another within their ecosystems. The faunal diversity at Çorakyerler suggests that, around nine million years ago, the region supported a complex natural environment comprising open grasslands, wooded areas, and water sources. The locality therefore offers an important opportunity to reconstruct and reassess the paleoenvironmental conditions of Anatolia during the Late Miocene.

Another important aspect of Çorakyerler is its relationship to Anatolia's biogeographical position. Throughout its geological history, Anatolia has been an important transitional region for the movement of animals between Europe, Asia, and Africa. However, evidence from Çorakyerler and numerous other fossil localities across Anatolia demonstrates that this region was not merely a land bridge through which animals passed from one continent to another. It was also an important habitat where different animal communities persisted over long periods, diversified, and gave rise to new species. Anatolia's distinctive geological, geographical, and environmental conditions provided opportunities for animal populations to establish themselves, interact, and undergo biological diversification at different times. We should therefore regard Anatolia not simply as a route used by animals moving between continents, but as a dynamic region in which biodiversity developed and took shape.

Comparing the fossils recovered from Çorakyerler with those from contemporary localities on other continents allows us to investigate the geographical distributions, biological relationships, possible migration routes, and regional differentiation of ancient mammals. In this respect, Çorakyerler is not simply a fossil locality of local significance, but an internationally important research site that contributes to our understanding of Anatolia's biogeographical history and the relationships between animal communities across continents.

One of the most important scientific outcomes of our excavations has been the identification of fossil taxa previously unknown to science. Research on specimens recovered from Çorakyerler has led to the description of important taxa, including Anadoluvius turkae, Gangraia anatolica, Qurliqnoria chorakensis, and Hystrix kayae. These discoveries have expanded our knowledge of the Late Miocene mammalian fauna of Anatolia and revealed distinctive aspects of the region's biodiversity.

Among these discoveries, Anadoluvius turkae has undoubtedly attracted the greatest attention. Dating to approximately 8.7 million years ago, this fossil ape from Çorakyerler provides important insights into the biological history of great apes, particularly through its well-preserved facial and jaw remains. Working with our international research team, we carried out detailed comparative anatomical and phylogenetic analyses and proposed the hypothesis that Anadoluvius turkae may be closely related to early hominins, and that Anatolia and the Eastern Mediterranean may have played an important role in the biogeographical history of this group.

This discovery has added a new dimension to scientific discussions concerning the distant biological history of humans. Nevertheless, the origins and geographical dispersal of early hominins remain subjects of ongoing scientific investigation and debate. The significance of Anadoluvius turkae lies in the new and detailed fossil evidence it contributes to these discussions.

Beyond its scientific importance, I would also like to emphasize that Çorakyerler is an invaluable part of our natural heritage and deserves to be protected. Fossils are irreplaceable scientific records whose significance can only be fully understood when they are examined in the context of the geological conditions in which they were preserved. Protecting fossil localities is therefore not only the responsibility of scientists, but also a shared responsibility of society and the relevant institutions.

Çorakyerler has also served as an important training ground for young researchers over many years. The excavations bring together scientists from different universities and fields of expertise, fostering interdisciplinary collaboration, new research projects, and scientific publications.

For me, the greatest significance of Çorakyerler is that it preserves traces of an ecosystem that existed millions of years ago, allowing us to investigate aspects of Anatolia's natural history that are still largely unknown. Every new fossil reveals another piece of this distant past. I therefore believe that Çorakyerler should be valued not only for the discoveries we have made so far, but also for the new knowledge it may contribute to science in the future.

5. 2001 yılından bu yana başkanlığını yürüttüğünüz Çorakyerler Fosil Kazılarının önemi nedir?

Türkçe: Çorakyerler Omurgalı Fosil Lokalitesi, yalnızca Türkiye'nin değil, dünyanın Geç Miyosen Dönemi'ne ait önemli fosil lokalitelerinden biridir. Yaklaşık 9 milyon yıl öncesine tarihlenen bu lokalite, Anadolu'nun geçmişte sahip olduğu biyolojik çeşitliliğin, doğal çevre koşullarının ve kıtalar arasındaki canlı göçlerinin anlaşılması açısından son derece değerli bilimsel bilgiler sunmaktadır. Uzun yıllardır sürdürdüğümüz çalışmalar, bu bölgenin milyonlarca yıl önce oldukça zengin ve çeşitli bir ekosisteme ev sahipliği yaptığını ortaya koymuştur.

Çorakyerler'in en önemli özelliklerinden biri, fosil çeşitliliği ve buluntuların korunma durumudur. Bugüne kadar yürüttüğümüz sistematik kazılar sonucunda 40'ın üzerinde türe ait binlerce fosil buluntu ortaya çıkarılmıştır. Bunlar arasında üç parmaklı atlar, gergedanlar, zürafagiller, antiloplar, domuzgiller, hortumlular, kılıç dişli kedigiller, sırtlangiller, ayıgiller, oklu kirpiler ve insansı primatlar bulunmaktadır. Özellikle kafatasları, çeneler, dişler ve vücut iskeletine ait iyi korunmuş fosiller, bu hayvanların anatomik özelliklerinin ve biyolojik ilişkilerinin ayrıntılı biçimde incelenmesine olanak sağlamaktadır. Yeni buluntuların sistematik incelemeleri devam ettiğinden, lokalitenin taksonomik çeşitliliğine ilişkin bilgilerimiz de sürekli güncellenmektedir.

Bu fosiller yalnızca geçmişte hangi hayvanların yaşadığını öğrenmemizi sağlamıyor. Aynı zamanda onların nasıl bir çevrede yaşadığını, nasıl beslendiğini ve birbirleriyle nasıl bir ekolojik ilişki içerisinde bulunduğunu anlamamıza da yardımcı oluyor. Çorakyerler'deki faunal çeşitlilik, yaklaşık 9 milyon yıl önce bölgede açık otlakların, ağaçlık alanların ve su kaynaklarının bir arada bulunduğu karmaşık bir doğal çevrenin varlığına işaret etmektedir. Dolayısıyla bu lokalite, Geç Miyosen Dönemi'nde Anadolu'nun paleoçevresini yeniden değerlendirebilmemiz açısından önemli bir araştırma alanıdır.

Çorakyerler'in bir diğer önemli özelliği, Anadolu'nun biyocoğrafi konumuyla ilişkilidir. Anadolu, jeolojik geçmişi boyunca Avrupa, Asya ve Afrika arasında canlıların yayılımında önemli bir geçiş bölgesi olmuştur. Ancak Çorakyerler ve Anadolu'daki diğer birçok fosil lokalitesinden elde edilen bulgular, bu coğrafyanın yalnızca kıtalar arasında canlıların geçiş yaptığı bir köprü olmadığını, aynı zamanda farklı canlı topluluklarının uzun süre varlığını sürdürdüğü, çeşitlendiği ve yeni türlerin ortaya çıktığı önemli bir yaşam alanı olduğunu göstermektedir. Anadolu'nun kendine özgü jeolojik, coğrafi ve çevresel koşulları, farklı dönemlerde canlı topluluklarının yerleşmesine, birbirleriyle etkileşmesine ve biyolojik çeşitliliğin şekillenmesine olanak sağlamıştır. Dolayısıyla Anadolu'yu yalnızca canlıların bir kıtadan diğerine geçerken kullandıkları bir güzergâh olarak değil, biyolojik çeşitliliğin oluştuğu ve şekillendiği dinamik bir coğrafya olarak değerlendirmek gerekir.

Çorakyerler'den elde ettiğimiz fosillerin farklı kıtalardaki çağdaş lokalitelerin buluntularıyla karşılaştırılması, memeli hayvanların geçmişteki coğrafi dağılımlarını, biyolojik ilişkilerini, olası göç yollarını ve bölgesel farklılaşmalarını araştırmamıza olanak sağlamaktadır. Bu yönüyle Çorakyerler, yalnızca yerel bir fosil lokalitesi değil, Anadolu'nun biyocoğrafi tarihinin ve kıtalar arasındaki canlı topluluklarının ilişkilerinin anlaşılmasına katkıda bulunan uluslararası öneme sahip bir araştırma merkezidir.

Kazılarımızın en önemli bilimsel sonuçlarından biri de daha önce bilim dünyasında bilinmeyen yeni fosil taksonlarının tanımlanmasıdır. Çorakyerler'de ortaya çıkarılan buluntular üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda Anadoluvius turkae, Gangraia anatolica, Qurliqnoria chorakensis ve Hystrix kayae gibi önemli taksonlar bilimsel literatüre kazandırılmıştır. Bu keşifler, Anadolu'nun Geç Miyosen memeli faunasına ilişkin bilgilerimizi genişletmiş ve bölgenin biyolojik çeşitliliğinin özgün özelliklerini ortaya koymuştur.

Bunlar arasında hiç kuşkusuz en fazla dikkat çeken buluntu, Anadoluvius turkae olmuştur. Çorakyerler'de bulunan ve yaklaşık 8,7 milyon yıl öncesine tarihlenen bu fosil insansı primat, özellikle yüz ve çene anatomisine ilişkin iyi korunmuş kalıntıları sayesinde büyük insansı primatların biyolojik geçmişine yönelik önemli bilgiler sunmaktadır. Uluslararası araştırma ekibimizle gerçekleştirdiğimiz ayrıntılı karşılaştırmalı anatomik ve filogenetik analizler sonucunda, Anadoluvius turkae'nin erken homininlerle ilişkili olabileceği ve bu grubun biyocoğrafik geçmişinde Anadolu ile Doğu Akdeniz'in önemli bir rol oynamış olabileceği hipotezini ortaya koyduk.

Bu bulgu, insanın uzak biyolojik geçmişine ilişkin mevcut bilimsel tartışmalara yeni bir boyut kazandırmıştır. Bununla birlikte, erken homininlerin kökeni ve coğrafi yayılımı bilim dünyasında araştırılmaya devam edilen konulardır. Anadoluvius turkae'nin önemi de bu tartışmalara yeni ve ayrıntılı fosil verileri sunmasından kaynaklanmaktadır.

Çorakyerler'in bilimsel öneminin yanında korunması gereken çok değerli bir doğal miras alanı olduğunu da özellikle vurgulamak isterim. Fosiller, oluştukları jeolojik koşullarla birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanan, yerine yenisi konulamayacak bilimsel belgelerdir. Bu nedenle fosil lokalitelerinin korunması, yalnızca bilim insanlarının değil, toplumun ve ilgili kurumların da ortak sorumluluğudur.

Ayrıca Çorakyerler, uzun yıllardır genç araştırmacıların yetiştiği önemli bir bilimsel çalışma ortamı olmuştur. Farklı üniversitelerden ve uzmanlık alanlarından bilim insanlarının katılımıyla yürütülen kazılar, disiplinler arası iş birliklerinin gelişmesine, yeni araştırma projelerinin oluşturulmasına ve bilimsel yayınların hazırlanmasına katkı sağlamaktadır.

Benim için Çorakyerler'in en büyük önemi, milyonlarca yıl öncesine ait bir ekosistemin izlerini günümüze taşıması ve bu izler aracılığıyla Anadolu'nun doğal tarihinin henüz bilinmeyen yönlerini araştırmamıza imkân vermesidir. Her yeni fosil, bu geçmişin farklı bir parçasını ortaya çıkarıyor. Bu nedenle Çorakyerler'i yalnızca bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz keşiflerle değil, gelecekte bilim dünyasına sunabileceği yeni bilgilerle de değerlendirmek gerektiğine inanıyorum.

6. How many ancient species have you identified at this site and where are they on display for the general public to see?

English: Through our systematic excavations at the Çorakyerler Vertebrate Fossil Locality, we have built up an exceptionally rich fossil collection representing more than 40 species. According to our current records, we have more than 4,600 catalogued fossil specimens, each assigned an individual number for scientific study. In addition, our collection contains thousands of uncatalogued but identifiable fossil specimens. The total number of fossils recovered from Çorakyerler is therefore considerably higher than the number of officially catalogued specimens.

Our collection includes a wide range of animals, such as three-toed horses, rhinoceroses, giraffids, antelopes, suids, proboscideans, sabre-toothed cats, hyaenids, bears, porcupines, and apes. Some of the species were described for the first time through scientific research carried out on fossils from Çorakyerler. As excavations continue and newly discovered specimens undergo systematic examination, we do not regard the current species count as a fixed or final figure.

Preserving, documenting, and safeguarding such a large and scientifically important fossil collection for future generations is one of our fundamental responsibilities. Before our excavation and research house was established, our fossils were kept at the Çankırı Museum, where part of the collection remains today. Following the completion of the Çorakyerler Research and Excavation House, we began housing a substantial proportion of our fossils in its scientific collection storage facilities. Here, the specimens are carefully preserved, prepared for scientific examination, and systematically documented. We also maintain both digital and written inventory records of the collection.
However, I believe that these fossils should not be studied exclusively by scientists. It is equally important that the public has the opportunity to discover and understand Anatolia's natural history, which stretches back millions of years. For this reason, the Çankırı Museum has a substantial exhibition dedicated to the Çorakyerler fossils, organised into several sections. Visitors can see fossil remains of animals that lived in Anatolia millions of years ago and learn about the remarkable biodiversity that once characterised the region.

In addition to the Çankırı Museum, the Çorakyerler excavation locality is also open to visitors. This gives people the opportunity not only to see the fossils displayed in the museum, but also to visit the locality where they were discovered. The scientific collection housed at our excavation and research house, however, is not open to the general public. These specimens are kept under controlled conditions to ensure their preservation and to allow scientific research to continue.

The Çorakyerler Fossil Collection is also an important resource for undergraduate and postgraduate education, scientific research, and national and international collaboration. Through museum exhibitions, documentaries, and various educational activities, we aim to share the knowledge gained from our research with the wider public.

For us, it is just as important to make this extraordinary natural heritage accessible to society and preserve it for future generations as it is to protect the fossils themselves and ensure their continued scientific study.

6. Bu alanda kaç eski canlı türü tespit ettiniz ve bunlar halkın görebilmesi için nerede sergileniyor?

Türkçe: Çorakyerler Omurgalı Fosil Lokalitesi'nde bugüne kadar yürüttüğümüz sistematik kazılar sonucunda 40'ın üzerinde türe ait oldukça zengin bir fosil koleksiyonu oluşturduk. Güncel kayıtlarımıza göre, bilimsel inceleme amacıyla etütlük olarak numaralandırılmış 4.600'ün üzerinde fosil buluntumuz bulunmaktadır. Bunların yanı sıra, tanımlanabilir nitelikte olan ancak henüz etütlük numarası verilmemiş binlerce fosil de koleksiyonumuzda yer almaktadır. Dolayısıyla Çorakyerler'den elde edilen toplam fosil sayısı, resmî olarak numaralandırılmış buluntuların oldukça üzerindedir.

Koleksiyonumuzda üç parmaklı atlar, gergedanlar, zürafagiller, antiloplar, domuzgiller, hortumlular, kılıç dişli kedigiller, sırtlangiller, ayıgiller, oklu kirpiler ve insansı primatlar gibi çok farklı hayvan grupları temsil edilmektedir. Bazı türler Çorakyerler'de gerçekleştirilen bilimsel araştırmalar sonucunda ilk kez tanımlanmıştır. Kazılarımız devam ettiği ve yeni buluntuların sistematik incelemeleri sürdüğü için tür sayısını kesin ve değişmez bir rakam olarak değerlendirmiyoruz.

Bu kadar geniş ve önemli bir fosil koleksiyonunun korunması, belgelenmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması çalışmalarımızın temel sorumluluklarından biridir. Kazı evimiz inşa edilmeden önce fosillerimiz Çankırı Müzesi'nde muhafaza ediliyordu. Bugün de koleksiyonumuzun bir bölümü müzede bulunmaktadır. Kazı evimizin tamamlanmasının ardından ise fosillerimizin önemli bir bölümünü Çorakyerler Araştırma ve Kazı Evi'ndeki bilimsel koleksiyon depomuzda muhafaza etmeye başladık. Fosiller burada koruma altında tutulmakta, bilimsel incelemeler için hazırlanmakta ve kayıt altına alınmaktadır. Koleksiyonumuzun dijital ve yazılı envanter kayıtları da bulunmaktadır.
Ancak bizim için bu fosillerin yalnızca bilim insanları tarafından incelenmesi yeterli değildir. Anadolu'nun milyonlarca yıllık doğal tarihinin toplum tarafından da tanınmasını ve anlaşılmasını son derece önemsiyoruz. Bu nedenle Çankırı Müzesi'nde Çorakyerler fosillerine ayrılmış, farklı bölümlerden oluşan oldukça kapsamlı bir sergi bulunmaktadır. Ziyaretçiler burada milyonlarca yıl önce Anadolu'da yaşamış hayvanların fosil kalıntılarını görebilmekte ve bölgenin geçmişteki biyolojik çeşitliliği hakkında bilgi edinebilmektedir.

Çankırı Müzesi'nin yanı sıra Çorakyerler kazı lokalitesi de ziyaretçilere açıktır. Böylece insanlar yalnızca müzede sergilenen fosilleri görmekle kalmayıp bu buluntuların çıkarıldığı lokaliteyi de tanıma fırsatı bulabilmektedir. Bununla birlikte, kazı evimizde bilimsel araştırmalar için muhafaza edilen koleksiyon halka açık değildir. Bu bölümde bulunan fosiller, korunmalarını ve bilimsel çalışmaların sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla kontrollü koşullarda saklanmaktadır.

Çorakyerler Fosil Koleksiyonu aynı zamanda lisans ve lisansüstü eğitimde, bilimsel araştırmalarda ve ulusal ve uluslararası iş birliklerinde yararlandığımız önemli bir bilimsel kaynaktır. Müze sergileri, belgeseller ve çeşitli eğitim faaliyetleri aracılığıyla da bu bilimsel birikimi toplumla paylaşmaya çalışıyoruz.

Çorakyerler'de ortaya çıkardığımız fosillerin bilimsel olarak korunması kadar, bu eşsiz doğal mirasın toplum tarafından tanınması ve gelecek kuşaklara aktarılması da bizim için büyük önem taşımaktadır.

7. What I am curious to know is which conditions allow an animal to fossilize and how did the Angora rabbit and the Angora cat which are also symbols of Central Anatolia's natural and cultural heritage in Türkiye and also the world's oldest domestic rabbit and cat breeds, originating in neighboring Ankara survive while the rest of the fossilized animals of the Corakyerler Fossil Excavations become extinct? Is there a connection between the surviving breeds vs the fossilized ones? (one of our art show for COP31 titled Legacy/ Kalit/ Legado features Angora rabbits by oil artist Hunt Slonem)

English: irst of all, I would like to clarify an important scientific distinction. Fossilisation and extinction are not the same thing. Fossilisation is the process by which the remains of an organism are preserved under particular geological and environmental conditions after its death. Extinction, on the other hand, occurs when every individual belonging to a species has disappeared. Finding an animal's fossils does not necessarily mean that the species to which it belonged has become extinct.

Fossilisation requires a rather specific set of conditions. After an animal dies, its remains need to be protected from decomposition, erosion, scavenging, and other processes that might destroy them. Rapid burial beneath sediments is often particularly important. Over time, under suitable chemical and geological conditions, bones and teeth may undergo mineralisation and remain preserved for millions of years. However, only a very small proportion of the organisms that have ever lived become fossils. The fossil record therefore represents only a limited, preserved fraction of past life, rather than a complete account of it.

At Çorakyerler, we recover fossils of numerous mammals that lived approximately 8.7 million years ago. These include extinct species as well as ancient representatives of animal groups that still exist today. For example, we study fossil relatives of horses, rhinoceroses, giraffids, and pigs. Some of these lineages have survived to the present day, while others have disappeared over time.

When it comes to the Angora cat and Angora rabbit, we also need to distinguish between very different timescales. Both are historically important domestic animal breeds closely associated with Ankara's natural and cultural heritage. However, it would not be scientifically accurate to suggest that these particular breeds have survived directly from the animals that lived at Çorakyerler nearly nine million years ago.

The development of the domestic animal breeds we recognise today is associated with much more recent processes of domestication, human-directed selection, and breeding. The distinctive characteristics of Angora cats and Angora rabbits have also developed through these historical processes. We therefore cannot establish a direct cause-and-effect relationship between the continued existence of these breeds and the extinction of certain species represented in the Çorakyerler fossil record.

Nevertheless, your question raises another very important issue: how do living organisms respond to changing environmental conditions, and why do some species survive while others disappear?

This is precisely one of the questions that fossil localities such as Çorakyerler can help us investigate. Fossils allow us to examine the diversity of past animal communities, their feeding habits, the environments they inhabited, and the changes that took place over time. The climatic and environmental changes experienced by Anatolia during the Late Miocene are an important area of research for understanding the geographical distribution and ecological relationships of ancient animals.

This is also where we can make a meaningful connection with COP31. Of course, we must not treat the natural climatic changes that occurred millions of years ago as equivalent to the climate change, we are experiencing today, which is largely driven by human activities. However, understanding environmental changes in the past and how animal communities responded to them can help us recognise just how sensitive biodiversity can be to changing environmental conditions.

The fossil record shows us that natural environments and biodiversity are not static. Ecosystems change over time. Some groups of animals may adapt to new conditions, others may shift their geographical ranges, while some may eventually disappear. Studying these processes allows us to consider the biodiversity loss we face today within a much broader timescale.

I was interested to learn from your question that the Legacy / Kalit / Legado art exhibition planned in connection with COP31 will feature works depicting Angora rabbits by the artist Hunt Slonem. I believe artistic initiatives of this kind can make an important contribution to raising public awareness of biodiversity and promoting our natural and cultural heritage.

Angora cats and Angora rabbits are present-day representatives of the biological and cultural heritage associated with our region. The fossils of Çorakyerler, meanwhile, document the natural history of the same geographical region stretching back millions of years. Although we cannot establish a direct ancestral relationship between them, both help us appreciate Anatolia's biological richness across very different timescales. By drawing attention to this shared heritage from different perspectives, science and art can help us understand the past and communicate the importance of protecting biodiversity today.

7. Merak ettiğim konu şu: Bir hayvanın fosilleşmesini hangi koşullar sağlar? Ayrıca Türkiye'de İç Anadolu'nun doğal ve kültürel mirasının simgeleri arasında yer alan ve dünyanın en eski evcil tavşan ve kedi ırkları olarak da bilinen, komşu Ankara kökenli Ankara tavşanı ve Ankara kedisi, Çorakyerler Fosil Kazılarında bulunan diğer fosilleşmiş hayvanların soyu tükenirken nasıl hayatta kalabilmiştir? Günümüze kadar varlığını sürdüren bu ırklarla fosilleşmiş hayvanlar arasında bir bağlantı var mıdır? (COP31 kapsamında düzenlediğimiz Legacy / Kalit / Legado başlıklı sanat sergilerimizden birinde, yağlı boya sanatçısı Hunt Slonem'in Ankara tavşanlarını konu alan eserleri yer almaktadır.)

Türkçe: Öncelikle burada bilimsel açıdan önemli bir ayrım yapmak isterim. Bir hayvanın fosilleşmesi ile ait olduğu türün soyunun tükenmesi aynı şey değildir. Fosilleşme, bir canlının ölümünden sonra kalıntılarının belirli jeolojik ve çevresel koşullarda korunmasıyla gerçekleşen bir süreçtir. Soy tükenmesi ise bir türün bütün bireylerinin ortadan kalkmasıdır. Dolayısıyla fosilini bulduğumuz her hayvanın soyunun mutlaka tükendiğini söyleyemeyiz.

Fosilleşme oldukça özel koşullar gerektirir. Bir hayvan öldükten sonra kalıntılarının ayrışma, aşınma ve diğer canlılar tarafından parçalanma gibi süreçlerden korunması gerekir. Bunun için kalıntıların çoğunlukla tortullarla kısa sürede örtülmesi önemlidir. Zaman içerisinde uygun kimyasal ve jeolojik koşullar altında kemikler ve dişler mineralizasyon süreçlerinden geçerek milyonlarca yıl boyunca korunabilir. Ancak yaşamış canlıların çok küçük bir bölümü fosil hâline gelebildiğinden, fosil kayıtları geçmişteki yaşamın tamamını değil, korunabilmiş sınırlı bir bölümünü temsil eder.

Çorakyerler'de yaklaşık 9 milyon yıl önce yaşamış çok sayıda memeli hayvanın fosillerini buluyoruz. Bunların arasında günümüzde soyu tükenmiş türler olduğu gibi, günümüzde hâlâ yaşayan hayvan gruplarının eski temsilcileri de bulunmaktadır. Örneğin atların, gergedanların, zürafagillerin ve domuzgillerin geçmişte yaşamış farklı temsilcilerini inceliyoruz. Bu hayvanların bazı soyları günümüze kadar ulaşmış, bazıları ise zaman içerisinde ortadan kalkmıştır.

Ankara kedisi ve Ankara tavşanı konusuna gelince, burada da farklı zaman ölçeklerini birbirinden ayırmamız gerekiyor. Her ikisi de Ankara'nın kültürel ve doğal mirasıyla özdeşleşmiş, tarihsel açıdan önemli evcil hayvan ırklarıdır. Ancak bu ırkların yaklaşık dokuz milyon yıl önce Çorakyerler'de yaşamış hayvanlardan doğrudan günümüze ulaştığını söylemek bilimsel olarak doğru değildir.

Bugün tanıdığımız evcil hayvan ırklarının oluşumu, çok daha yakın dönemlerde gerçekleşen evcilleştirme, insan eliyle gerçekleştirilen seçilim ve yetiştirme süreçleriyle ilişkilidir. Ankara kedisi ve Ankara tavşanının kendilerine özgü özellikleri de bu tarihsel süreçler içerisinde şekillenmiştir. Dolayısıyla onların günümüzde varlıklarını sürdürmesi ile Çorakyerler'deki bazı türlerin soylarının tükenmesi arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kuramayız.

Bununla birlikte, sorunuz bizi çok önemli bir başka konuya götürüyor: Canlılar değişen çevre koşullarına nasıl yanıt verir ve bazı türler varlıklarını sürdürürken diğerleri neden ortadan kalkar?

İşte Çorakyerler gibi fosil lokalitelerinin bilimsel önemlerinden biri de bu sorulara yanıt aramamıza yardımcı olmalarıdır. Fosiller sayesinde geçmişteki canlı topluluklarının çeşitliliğini, beslenme özelliklerini, yaşadıkları doğal çevreyi ve zaman içerisinde meydana gelen değişimleri araştırabiliyoruz. Anadolu'nun Geç Miyosen Dönemi'nde yaşadığı iklimsel ve çevresel değişimler, canlıların coğrafi dağılımlarını ve ekolojik ilişkilerini anlamamız açısından önemli bir araştırma konusudur.

Bu noktada COP31 ile de anlamlı bir bağlantı kurulabilir. Elbette milyonlarca yıl önce meydana gelen doğal iklim değişimleri ile günümüzde büyük ölçüde insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliğini aynı süreç olarak değerlendiremeyiz. Ancak geçmişteki çevresel değişimleri ve canlı topluluklarının bu değişimlere verdiği yanıtları anlamak, biyolojik çeşitliliğin çevre koşullarına ne kadar duyarlı olabileceğini görmemizi sağlar.

Fosil kayıtları bize doğal çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin durağan olmadığını gösterir. Ekosistemler zaman içerisinde değişir; bazı canlı grupları yeni koşullara uyum sağlayabilir, bazıları yaşam alanlarını değiştirebilir, bazıları ise ortadan kalkabilir. Bu süreçlerin anlaşılması, günümüzde karşı karşıya olduğumuz biyolojik çeşitlilik kaybını daha geniş bir zaman perspektifinden değerlendirmemize katkıda bulunur.

COP31 kapsamında düzenlenmesi planlanan Legacy / Kalit / Legado başlıklı sanat sergisinde, sanatçı Hunt Slonem'in Ankara tavşanlarını konu alan eserlerine yer verileceğini sorunuz aracılığıyla öğrenmiş oldum. Bu tür sanatsal çalışmaların, doğal ve kültürel mirasımızın tanıtılması ve biyolojik çeşitliliğe yönelik toplumsal farkındalığın artırılması açısından önemli olduğunu düşünüyorum.

Ankara kedisi ve Ankara tavşanı, yaşadığımız coğrafyanın biyolojik ve kültürel mirasının günümüzdeki temsilcileridir. Çorakyerler fosilleri ise aynı coğrafyanın milyonlarca yıl öncesine uzanan doğal geçmişini belgelemektedir. Aralarında doğrudan bir soy ilişkisi kuramasak da her ikisi de Anadolu'nun biyolojik zenginliğini farklı zaman ölçeklerinde anlamamıza yardımcı olur. Bilimin ve sanatın bu ortak mirasa farklı açılardan dikkat çekmesi, geçmişi anlamak ve günümüzün biyolojik çeşitliliğini korumanın önemini anlatmak açısından değerlidir.

8. Your career in paleoanthropology and environmental history closely intersects with the United Nations Climate Change (COP31) summit's core themes of ecological change and biodiversity. Have you prepared an event for this conference?

English: We have not planned a specific event for COP31. However, our research at Çorakyerler contributes to our understanding of how climatic and environmental changes in the past affected ecosystems and biodiversity. I therefore believe that our work is scientifically relevant to the issues being addressed at COP31. We would be very pleased to contribute our research and take part in scientific events at future COP conferences, should suitable opportunities arise.

8. Paleoantropoloji ve çevre tarihi alanlarındaki kariyeriniz, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) ekolojik değişim ve biyolojik çeşitlilik gibi temel konularıyla yakından ilişkilidir. Bu konferans için herhangi bir etkinlik hazırladınız mı?

Türkçe: COP31 kapsamında planladığımız özel bir etkinlik bulunmuyor. Ancak Çorakyerler'de yürüttüğümüz bilimsel araştırmalar, geçmişteki iklimsel ve çevresel değişimlerin ekosistemler ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkilerini anlamamıza katkı sağlıyor. Bu nedenle çalışmalarımızın, COP31'in ele aldığı konularla bilimsel açıdan ilişkili olduğunu düşünüyorum. Gelecekte düzenlenecek COP toplantılarında bu konulara ilişkin bilimsel etkinlikler gerçekleştirilmesi hâlinde, araştırmalarımızla katkı sunmaktan ve bu tür organizasyonlarda yer almaktan memnuniyet duyarız.

9. Anything else you would like to add.

English: Finally, I would like to emphasize that protecting our natural heritage means preserving not only what we have today, but also the history of life stretching back millions of years. Fossils are scientific records of organisms that lived in the past and the ecosystems they inhabited. Protecting, studying, and passing on this knowledge to future generations is a responsibility we all share.

When we talk about heritage conservation, the emphasis is often placed on cultural heritage. Yet natural heritage is just as valuable. The geological history, biodiversity, and natural environment of a region form the very foundations upon which human societies and cultures have developed. We should therefore not regard cultural and natural heritage as separate from one another.

Through our work at Çorakyerler, we are not simply studying animals that lived millions of years ago. We are also working to protect an irreplaceable part of Anatolia's natural history. I believe it is especially important to share this scientific knowledge with the wider public and pass it on to younger generations.

After all, cultural and natural heritage are not separate entities, but inseparable parts of a whole, together shaping the history and identity of the same geographical region.

9. Eklemek istediğiniz başka bir şey var mı?

Türkçe: Son olarak, doğal mirasın korunmasının yalnızca bugünü değil, milyonlarca yıllık geçmişimizi de korumak anlamına geldiğini vurgulamak isterim. Fosiller, geçmişte yaşamış canlıların ve onların içinde bulundukları ekosistemlerin bilimsel kayıtlarıdır. Bu kayıtların korunması, araştırılması ve gelecek kuşaklara aktarılması hepimizin ortak sorumluluğudur.

Günümüzde mirasın korunması söz konusu olduğunda çoğunlukla kültürel miras ön plana çıkarılıyor. Oysa doğal miras da en az kültürel miras kadar değerlidir. Bir coğrafyanın jeolojik geçmişi, biyolojik çeşitliliği ve doğal çevresi, o coğrafyada gelişen insan yaşamının ve kültürel birikimin de temelini oluşturur. Bu nedenle kültürel miras ile doğal mirası birbirinden bağımsız düşünmemek gerekir.

Çorakyerler'de yürüttüğümüz çalışmalarla yalnızca milyonlarca yıl öncesinin canlılarını araştırmıyor, aynı zamanda Anadolu'nun doğal tarihine ait eşsiz bir mirası korumaya çalışıyoruz. Bu bilimsel birikimin toplumla paylaşılmasını ve özellikle genç kuşaklara aktarılmasını son derece önemsiyorum.

Çünkü kültürel miras ve doğal miras, birbirinden ayrı değil, aynı coğrafyanın geçmişini ve kimliğini oluşturan ayrılmaz bir bütündür.

10. How can people reach you?

English: You can contact me by email at aylasevimerol@gmail.com or through the Department of Anthropology at Ankara University's Faculty of Languages, History and Geography.

10. İnsanlar sizinle nasıl iletişime geçebilir?

Türkçe: Benimle aylasevimerol@gmail.com e-posta adresim üzerinden veya Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölümü aracılığıyla iletişime geçebilirler.

Prof. Dr. Ayla SEVİM EROL

 


Plastic Pollution in Cameroon and Africa

All podcasts
  • Plastic Pollution in Cameroon and Africa

    Plastic Pollution in Cameroon and Africa Plastic Pollution in Cameroon and Africa

newsletter

The best of Tired Earth delivered to your inbox

Sign up for more inspiring photos, stories, and special offers from Tired Earth

By signing up for this email, you are agreeing to news, offers, and information from Tired Earth. Click here to visit our Privacy Policy.